BIM

De bouw als lerende organisatie

Vier jaar geleden schreef ik dit blog voor het Bouwkennis Businessblog. Ik denk dat het nog steeds actueel is. Natuurlijk zijn we inmiddels echt wel wat stapjes verder, maar nog steeds is het zijn van een lerende organisatie (laat staan het zijn van een lerende secxtor) gemeengoed. Daarom durf ik nogmaals dit blog onder uw aandacht te brengen: “BIM is meer dan 3D-fetisjisme”, aldus Eric van den Broek tijdens het BIM symposium ter gelegenheid van de oratie van professor dr. Ir. Arjen Adriaanse bij de Universiteit van Twente inmiddels alweer vier jaar geleden. Hij werd hierbij gesteund door een ervaren rot op het BIM vlak, de BIM manager van Abu Dhabi International Airport, Issam El-Abso Msc. Met een voorbereidingstijd van 17 jaar was dat destijds één van de meest toonaangevende BIM projecten in de wereld. 17 jaar van het bijeenbrengen van de juiste partijen, het kiezen van en leren omgaan met informatiestandaards, systemen, samenwerking.

Author: Marc Verhage

Bij BIM gaat het om samenwerking en informatiemanagement. Het 3D-modelleren of het geforceerd zoeken naar één allesomvattende taal is niet waar het werkelijk om gaat bij BIM. Maar juist daar zie je dat alle aandacht, energie en geld naartoe gaat in Nederland. Hier ligt ook een deel van de aanvankelijke vertraging van BIM. Het benadrukken en proberen op te lossen van verschillen in systemen en standaarden en het geforceerd onder één noemer willen brengen van organisaties die hierin een rol spelen vraagt enerzijds veel energie, maar roept ook veel weerstand op. En de energie die die weerstand kost kan beter gestoken worden in de kritische succesfactor voor het welslagen van BIM: oprechte samenwerking. “Samenwerking is business, maar geen business as usual” aldus Professor Jos van Hilligersberg op hetzelfde symposium. En juist hier zou (dus) de focus moeten liggen wanneer we over BIM praten.

Managen van informatie en communicatie

Wanneer we dit afpellen komen we op een aantal key elementen van samenwerking, waaronder het proberen te begrijpen van elkaars belangen door te investeren in elkaars taal. Het blijven investeren in één taal gaat niet werken. Wel is het goed om per project afspraken (een protocol) te maken over de taal die je gaat gebruiken, of de wijze waarop je de verschillende talen met elkaar gaat verbinden. Hierdoor kan informatie worden overgedragen die voor iedereen begrijpelijk is en tot resultaten leidt. Hoe groter het project, hoe meer deelnemers met ieder hun eigen taal, daarbij ondersteund door systemen, standaards en ieder met hun eigen cultuur, werkwijzes en belangen. Een mooi voorbeeld hiervan is het eerder genoemde project in Abu Dhabi, waar het alleen in de voorbereiding al 17 jaar duurde om de informatie van duizenden partijen te managen zodat er één geolied project ontstond, waar tienduizenden mensen met elkaar samenwerkten om op tijd en binnen budget met de juiste kwaliteit iets geweldigs te presteren. Samenwerking is dus informatiemanagement. Het managen van talen, standaards, cultuur, (proces)afspraken etc.

Kleinschalig starten

Laten we eerst maar eens proberen om dit per project te managen voordat we alles uit de kast trekken om een nationale standaard te ontwikkelen die door iedereen gevolgd dient te worden. Diverse initiatieven dragen momenteel bij aan het bieden van instrumenten om überhaupt in begrijpelijke taal met elkaar te communiceren. De keuze welk instrumentarium te gebruiken blijft wat mij betreft bij de partijen die in een project gaan samenwerken. Vanzelf zal blijken welke instrumenten goed werken of nog verbetering behoeven.

Het wiel opnieuw uitvinden of….?

Nog steeds wordt in Nederland veel energie gestoken in het opstarten van voortdurend nieuwe initiatieven om het ultieme te bereiken: open (gratis?) en laagdrempelige, toegankelijke hulpmiddelen als (classificatie)standaards, databases met (product) informatie en woordenboeken. Deze initiatieven zijn toe te juichen, omdat dit laat zien dat we het in Nederland belangrijk vinden om de bouwsector structureel te verbeteren. Wel moet goed gekeken worden wat er in Nederland (of daarbuiten) allemaal te krijgen is om te voorkomen dat er zaken dubbel gebeuren met alle gevolgen van wantrouwen, blokkades of concurrentie van dien.

Daarbij moeten we vooral niet vergeten naar andere sectoren te kijken, waar we veel van kunnen leren. Persoonlijke, commerciële of politieke belangen zorgen er nu nog voor dat vele initiatieven worden opgestart omdat niet echt geluisterd wordt naar elkaar, men niet met elkaar wil of mag praten, of last heeft van het “not invented here” syndroom. En ook het juk van de urenschrijver hangt nog over diverse initiatieven heen. Het is ook in het belang van partijen om juist zoveel mogelijk “verdeel en heers” toe te passen en aldus vele uren te kunnen schrijven. Het is dus erg moeilijk om tot één algemeen geaccepteerd “systeem” van taal, standaards, IT systemen en databases te komen.

De bouw als “Lerende Organisatie”

We zouden meer moeten investeren aan het leren van successen en fouten. De bouw als geheel als lerende organisatie dus. Succesvolle BIM projecten, zoals het Abu Dhabi Airport kunnen dienen als voorbeeld voor hoe het kan werken. Naast het werken aan de tooling moet dus geïnvesteerd worden in een lerend systeem. Een lessons learned database inclusief alle principes van een lerende organisatie. Alleen dan komen we in de bouw tot een blijvende continue groeiende verbeterslag en zal BIM echt succesvol overal geïmplementeerd kunnen worden.